نشست خبری معرفی «کمیسیون ویژه پارلمان دانشجویی» با حضور مسئولان دانشگاه اصفهان، مرکز نوآوری قوه مقننه، استانداری اصفهان، نمایندگان تشکل‌های دانشجویی و اصحاب رسانه برگزار شد. در این نشست، اهداف و ضرورت برگزاری این رویداد، نسبت دانشگاه با حل مسائل کشور، نقش اندیشکده‌ها در پیوند میان نهاد علم و نظام سیاست‌گذاری و همچنین جزئیات فرآیند اجرایی کمیسیون ویژه تشریح شد.

این رویداد با محوریت «چالش‌های تحریم، محاصره و تأمین کالاهای اساسی» و با همکاری اندیشکده حکمرانی و سیاست‌گذاری دانشگاه اصفهان، مرکز نوآوری قوه مقننه و انجمن علمی حکمرانی و سیاست‌گذاری دانشگاه اصفهان برگزار می‌شود و برای نخستین‌بار، شبیه‌ساز کمیسیون ویژه پارلمان دانشجویی خارج از تهران در اصفهان اجرا خواهد شد.

طغیانی: اندیشکده‌ها باید حلقه واسط میان دانشگاه و نظام حکمرانی باشند 

مهدی طغیانی، رئیس اندیشکده حکمرانی و سیاست‌گذاری دانشگاه اصفهان، در این نشست اظهار کرد: مسئله پیشرفت، مسئله‌ای پیچیده و تکامل‌یابنده است و بسیاری از مسائل کشور از جنس پرسش‌هایی نیستند که بتوان برای آنها یک پاسخ آماده از سایر کشورها دریافت و همان پاسخ را در کشور اجرا کرد.

وی افزود: مسائلی مانند تورم، حکمرانی آب و انرژی، ناترازی بودجه و نظام بانکی، صندوق‌های بازنشستگی و مسائل اجتماعی و فرهنگی، مسائلی هستند که با شرایط کشور تغییر می‌کنند و برای حل آنها نیازمند شناخت دقیق مسئله و طراحی راه‌حل متناسب با شرایط ایران هستیم.

رئیس اندیشکده حکمرانی و سیاست‌گذاری دانشگاه اصفهان با اشاره به نقش دانشگاه در حل مسائل کشور تصریح کرد: دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها در سال‌های گذشته مطالعات و پژوهش‌های زیادی انجام داده‌اند، اما همچنان بخش قابل توجهی از مسائل کشور در حوزه‌هایی مانند اقتصاد، سیاست‌گذاری، علوم اجتماعی و حقوق پابرجاست و میان تولید دانش و فرآیند تصمیم‌گیری فاصله وجود دارد.

طغیانی ادامه داد: اندیشکده‌ها می‌توانند حلقه واسط میان نهاد علم و نظام حکمرانی و سیاست‌گذاری باشند و کمک کنند دانش تولیدشده در دانشگاه به مسائل واقعی کشور متصل شود. تجربه بسیاری از کشورها نیز نشان می‌دهد که اندیشکده‌ها می‌توانند در طراحی سیاست‌ها و ارائه راه‌حل به تصمیم‌گیران نقش مؤثری داشته باشند.

وی با اشاره به تجربه مطالعات انجام‌شده درباره تحریم در دانشگاه اصفهان گفت: در سال‌های گذشته ده‌ها کتاب و پژوهش درباره تحریم و سیاست‌های تحریمی مطالعه شده و در برخی کشورها نیز مراکز پژوهشی و اندیشکده‌ها در طراحی این سیاست‌ها نقش داشته‌اند؛ در مقابل باید از خودمان بپرسیم کشوری که سال‌ها تحت فشار تحریم قرار داشته، تا چه اندازه از ظرفیت اندیشکده‌ای و علمی خود برای شناخت این مسئله و کمک به سیاست‌گذاری استفاده کرده است.

رئیس اندیشکده حکمرانی و سیاست‌گذاری دانشگاه اصفهان با تأکید بر تفاوت مسائل استان‌ها خاطرنشان کرد: مسئله اصفهان الزاماً همان مسئله تهران یا سایر استان‌ها نیست و موضوعاتی مانند آب، محیط زیست، اقتصاد و مسائل منطقه‌ای نیازمند استفاده از ظرفیت علمی و کارشناسی داخل استان است.

طغیانی درباره برگزاری پارلمان دانشجویی نیز گفت: یکی از اهداف اصلی این برنامه این است که دانشجویان با فرآیند واقعی تصمیم‌گیری و قانون‌گذاری مواجه شوند. حتی فردی که سال‌ها در دانشگاه تدریس کرده، ممکن است پیش از ورود عملی به مجلس شناخت کاملی از پیچیدگی‌های فرآیند قانون‌گذاری نداشته باشد؛ زیرا تجربه واقعی با آموزش نظری تفاوت زیادی دارد.

وی افزود: شبیه‌سازی این امکان را فراهم می‌کند که دانشجویان با فرآیندهای واقعی، محدودیت‌ها، گلوگاه‌ها و حتی خطاهای تصمیم‌گیری مواجه شوند و پیش از ورود به ساختارهای رسمی، بخشی از این تجربه را در یک محیط کنترل‌شده به دست آورند.

طغیانی با اشاره به همکاری مرکز نوآوری قوه مقننه در برگزاری این برنامه تصریح کرد: تجربه برگزاری پارلمان دانشجویی پیش از این در تهران وجود داشته و تلاش شده است این ظرفیت به استان‌ها نیز منتقل شود. موضوع «تحریم و محاصره» نیز از سوی مرکز نوآوری قوه مقننه پیشنهاد شده و باید آن را فراتر از یک موضوع اقتصادی دید؛ زیرا این مسئله ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حکمرانی دارد.

صفاری: دانشگاه نباید به مجموعه‌ای جدا از مسائل واقعی جامعه تبدیل شود 

بابک صفاری، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه اصفهان، نیز در ادامه این نشست اظهار کرد: توسعه کشور بدون استمرار فعالیت علمی امکان‌پذیر نیست و نهاد علم باید جایگاه واقعی خود را در فرآیند حل مسائل جامعه پیدا کند. دانشگاه باید مانند مغز جامعه عمل کند؛ ممکن است فعالیت مغز در ظاهر دیده نشود، اما هدایت و عملکرد سایر بخش‌ها به آن وابسته است. دانشگاه نیز باید محل فکر کردن، شناخت مسئله و ارائه راه‌حل برای مسائل جامعه باشد.

صفاری با اشاره به ارتباط ایجادشده میان دانشگاه اصفهان و ساختار قانون‌گذاری از طریق اندیشکده حکمرانی و سیاست‌گذاری گفت: از زمان شکل‌گیری اندیشکده، ارتباط دانشگاه با ساختار قانون‌گذاری سریع‌تر و آسان‌تر شده و این مجموعه توانسته است بخشی از ظرفیت دانشگاه را به ساختارهای تصمیم‌گیری متصل کند.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه اصفهان ادامه داد: یکی از مشکلات موجود این است که دانشگاه گاهی صرفاً به‌عنوان محل تربیت نیروی انسانی دیده می‌شود، در حالی که دانشگاه باید در شناخت و حل مسائل جامعه نیز نقش داشته باشد. از طرف دیگر، خود دانشگاه نیز باید بتواند خروجی‌ها و توانمندی‌هایش را به جامعه معرفی کند و نشان دهد که چه مسائلی را می‌تواند حل کند.

وی خاطرنشان کرد: اگر دانشگاه بخواهد در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی نقش‌آفرین باشد، نباید مانند یک مجموعه جدا از جامعه فعالیت کند، بلکه باید همچون یک چرخ‌دنده درگیر مسائل واقعی جامعه شود و ظرفیت علمی خود را در اختیار حل مسائل قرار دهد.

مقدم: پارلمان دانشجویی فاصله دانشگاه با محیط واقعی کار را کاهش می‌دهد 

مجید مقدم، معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه اصفهان، نیز در این نشست اظهار کرد: دانشگاه باید نیروی انسانی کارآمد تربیت کند و یکی از مؤلفه‌های کارآمدی، برخورداری از عقلانیت و توانایی مواجهه صحیح با مسائل واقعی است.

وی افزود: یکی از انتقادهایی که به نظام دانشگاهی وارد می‌شود، فاصله میان آموزش دانشگاهی و محیط واقعی کار است؛ به‌گونه‌ای که برخی دانش‌آموختگان پس از ورود به محیط حرفه‌ای تازه با بخشی از مهارت‌ها و واقعیت‌هایی مواجه می‌شوند که در دوران تحصیل فرصت تجربه آنها را نداشته‌اند. برنامه‌هایی مانند پارلمان دانشجویی می‌تواند بخشی از این فاصله را کاهش دهد؛ زیرا دانشجو در چنین برنامه‌هایی با مسئله واقعی، فرآیند تصمیم‌گیری، سیاست‌گذاری و حل مسئله مواجه می‌شود و فرصت پیدا می‌کند آموخته‌های خود را در یک محیط شبیه‌سازی‌شده به کار بگیرد.

وی با تأکید بر اهمیت اعتماد به نسل جوان خاطرنشان کرد: تجربه کشور نشان داده است هر زمان به جوانان اعتماد شده و بستر لازم برای فعالیت آنها فراهم شده، نتایج مطلوبی به دست آمده است. بخش قابل توجهی از مدیران و فرماندهان دوران دفاع مقدس نیز در شرایطی مسئولیت گرفتند که به آنها اعتماد شد و فرصت نقش‌آفرینی پیدا کردند. دانشجویان به دلیل انگیزه، انرژی و نگاه تازه‌ای که دارند می‌توانند در اجرای برنامه‌ها و ارائه راهکارهای جدید نقش مؤثری داشته باشند و هرچه مشارکت دانشجویان در فعالیت‌های دانشگاه بیشتر شود، امکان اجرای برنامه‌های باکیفیت‌تر نیز افزایش پیدا می‌کند.

مقدم با اشاره به حمایت معاونت فرهنگی و دانشجویی دانشگاه از این برنامه گفت: فعالیت‌های دانشجویی و فرهنگی را نباید جدا از فرآیند تربیت علمی و حرفه‌ای دانشجویان دید و چنین برنامه‌هایی بخشی از مسیر توانمندسازی نسل آینده مدیران و پژوهشگران کشور است.

مهربان: کمیسیون ویژه دانشجو را وارد فرآیند حل یک مسئله واقعی می‌کند

محمدمهدی مهربان، رئیس مرکز نوآوری قوه مقننه، نیز که به‌صورت مجازی در این نشست حضور داشت، اظهار کرد: هدف اصلی پارلمان دانشجویی، توانمندسازی دانشجویان برای نقش‌آفرینی در حوزه پارلمانی و آشنا کردن آنها با فرآیندهای واقعی مجلس است؛ زیرا تجربه نمایندگی، رأی‌گیری، بررسی بودجه و سایر فرآیندهای پارلمانی با آموزش صرفاً نظری تفاوت دارد. پارلمان دانشجویی در کنار توانمندسازی، می‌تواند زمینه مشارکت بیشتر جوانان در فرآیندهای سیاسی و اجتماعی را نیز فراهم کند و تجربه دوره‌های گذشته نشان داده است که دانشجویان پس از حضور در این برنامه‌ها تمایل بیشتری برای ادامه فعالیت در حوزه‌های مختلف پیدا کرده‌اند.

رئیس مرکز نوآوری قوه مقننه با اشاره به تفاوت کمیسیون ویژه با پارلمان دانشجویی تصریح کرد: در پارلمان دانشجویی تمرکز اصلی بر توانمندسازی است، اما در کمیسیون ویژه علاوه بر توانمندسازی، تلاش می‌شود دانشجو وارد فرآیند سیاست‌گذاری و حل یک مسئله واقعی شود. یکی از اهداف کمیسیون ویژه این است که فضایی برای شکل‌گیری «ایده‌های خارج از چارچوب» فراهم شود؛ ایده‌هایی که بتوانند یک مسئله را از زاویه‌ای متفاوت بررسی کنند و راه‌حل‌هایی برای آن ارائه دهند.

وی با اشاره به برگزاری نخستین کمیسیون ویژه پارلمان دانشجویی خارج از تهران در اصفهان گفت: موضوع تحریم و محاصره به دلیل ارتباط مستقیم آن با زندگی و معیشت مردم انتخاب شده است و انتظار می‌رود دانشجویان در جریان این برنامه، محدودیت‌ها و ابعاد مختلف این مسئله را بشناسند و برای آن راهکار ارائه کنند.

دادخواه: خروجی کمیسیون ویژه به‌دنبال ورود به فرآیند واقعی قانون‌گذاری است

اشکان دادخواه تهرانی، دبیر انجمن علمی حکمرانی و سیاست‌گذاری دانشگاه اصفهان، نیز درباره فرآیند اجرایی کمیسیون ویژه اظهار کرد: ثبت‌نام این برنامه تا ۱۶ مهر ادامه دارد و افتتاحیه آن ۱۸ مهر به‌صورت مجازی برگزار خواهد شد. مرحله نخست با عنوان «سنگ محک» برگزار می‌شود و در این مرحله فرآیند نامزدی و کسب مقبولیت اجتماعی شبیه‌سازی خواهد شد. شرکت‌کنندگان در این مرحله از ابزارهایی مانند مناظره، فعالیت رسانه‌ای و ارائه دیدگاه‌های خود استفاده می‌کنند و بر اساس مجموعه‌ای از ارزیابی‌ها، افراد برتر به مرحله بعد راه پیدا خواهند کرد.

دادخواه ادامه داد: در مرحله «سندباکس»، افراد منتخب در کمیته‌های موضوعی قرار می‌گیرند و روی مسائل مختلف کار می‌کنند. این کمیته‌ها حوزه‌هایی مانند اقتصادی، فرهنگی و حقوقی را دربرمی‌گیرد و در کنار فعالیت آنها، برنامه‌های انتقال تجربه با حضور اساتید دانشگاه، کارشناسان مرکز پژوهش‌های مجلس و اعضای اندیشکده برگزار خواهد شد.

وی خاطرنشان کرد: بخش اصلی فعالیت کمیسیون تا ۲۷ مهر ادامه خواهد داشت و پس از یک روز استراحت، بخش حضوری برنامه در روزهای ۲۹ و ۳۰ مهر برگزار می‌شود و اختتامیه نیز در روز ۳۰ مهر خواهد بود. دانشجویان و فارغ‌التحصیلان شهرهای مختلف استان اصفهان امکان حضور در این برنامه را دارند.

دادخواه در پاسخ به پرسشی درباره سرنوشت خروجی‌های کمیسیون تصریح کرد: هدف این برنامه تنها برگزاری یک شبیه‌سازی آموزشی نیست و تلاش می‌شود خروجی آن به فرآیند واقعی قانون‌گذاری متصل شود. اعضای کمیسیون در کمیته‌های تخصصی، مواد قانونی و پیشنهادهای خود را تدوین می‌کنند و این پیشنهادها در قالب یک طرح قانونی جمع‌بندی خواهد شد. مرکز نوآوری قوه مقننه و مرکز پژوهش‌های مجلس نیز پیگیری این خروجی‌ها را بر عهده خواهند داشت تا پیشنهادهای تدوین‌شده با نام دانشجویان در اختیار نمایندگان مجلس قرار گیرد.

دبیر انجمن علمی حکمرانی و سیاست‌گذاری دانشگاه اصفهان گفت: در کنار مسیر مجلس، رسانه، دانشگاه و اندیشکده نیز می‌توانند در انتقال این ایده‌ها نقش داشته باشند تا خروجی فعالیت دانشجویان در فضای دانشگاه باقی نماند و امکان رسیدن آن به سیاست‌گذاران فراهم شود.

حمصیان: ظرفیت دانشگاه باید در حل مسائل استان فعال‌تر شود

احمد حمصیان، نماینده استانداری اصفهان، نیز با اشاره به نقش دانشگاه در حل مسائل جامعه اظهار کرد: دانشگاه باید محلی برای فکر کردن، مسئله‌شناسی و طراحی مسیر علمی برای حل مشکلات باشد و در این میان، دانشجویان به دلیل انگیزه و ظرفیت بالایی که دارند، یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های دانشگاه محسوب می‌شوند. سیاست‌گذاری و حکمرانی را نمی‌توان تنها یک دانش نظری دانست و برای موفقیت در این عرصه باید میان علم، هنر و فن و تکنیک پیوند ایجاد شود.

حمصیان خاطرنشان کرد: استانداری اصفهان برای کمک به اجرای این برنامه آمادگی دارد و برگزاری نخستین تجربه کمیسیون ویژه پارلمان دانشجویی خارج از تهران در اصفهان می‌تواند زمینه فعال‌تر شدن ظرفیت دانشگاه‌های استان در حوزه حکمرانی و سیاست‌گذاری را فراهم کند.

نماینده استانداری با اشاره به تجربه‌های اخیر در استفاده از ظرفیت دانشگاه گفت: بخشی از پروژه‌ها و فعالیت‌های پژوهشی استانداری در سال‌های اخیر از مسیر دانشگاه دنبال شده است، اما هنوز فرهنگ ارتباط ساختاریافته میان دانشگاه و دستگاه اجرایی به‌طور کامل در نظام اداری نهادینه نشده است و استمرار تعامل میان این دو مجموعه ضرورت دارد.

برگزاری کمیسیون ویژه پارلمان دانشجویی در اصفهان، با این رویکرد دنبال می‌شود که دانشجویان علاوه بر آموزش مفاهیم حکمرانی و قانون‌گذاری، فرآیند واقعی تصمیم‌گیری و حل مسئله را تجربه کنند و در نهایت بتوانند بخشی از ایده‌ها و پیشنهادهای خود را در قالب خروجی‌های مشخص به ساختار سیاست‌گذاری کشور منتقل کنند.